Գորգիսյանն ինձ երբեմն հիշեցնում էր Րաֆֆու Խենթին

Այսօր Շենգավիթ վարչական շրջանի Չարբախ թաղամասի նորակառույց հանգստի գոտում, որը կրում է ՀՀ ազգային հերոս Մովսես Գորգիսյանի անունը, Երեւանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի, Մ. Գորգիսյանի ընտանիքի անդամների, նրա զինակից ընկերների, մի շարք բարձրաստիճան այրերի եւ տեղի բնակիչների մասնակցութմաբ տեղի ունեցավ ազգային հերոս Մովսես Գորգիսյանի արձանի բացման հանդիսավոր արարողությունը: Ինչպես նշեց Երեւանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը. <Մովսես Գորգիսյանը մեր ազգային հերոսն է, մենք ազգովի նրան հարգում եւ ընդունում ենք: Գորգիսյանի տեսակը մեզ համար շատ ընդունելի է, եւ մենք անում ենք ամեն ինչ, որ այն ոգեւորությունը, որ Մովսես Գորգիսյանն ուներ, նրա արյան ու գեների մեջ կար՝ տարածվի մեր հայ ժողովրդի մեջ>:

Իսկ հերոսի այրին՝ Ռուզաննա Գորգիսյանը նշեց.<Այս հուշակոթողը սթափության կոչ է, մեկ անգամ եւս արժեքավորելու մեր հայոց անկախ պետականությունը: Մովսեսի կերպարի մեջ ներառված են հանուն Հայաստանի պետականության վերականգնման գաղափարները եւ անկախության պայքարի նվիրյալները, այն հայորդիները, այն մարտիկները, որոնք խորհրդային համակենտրոնացման բանտերում եւ աքսորներում անցկացրեցին իրենց երիտասարդ կյանքը, նաեւ նահատակվեցին այդ զնդաններում: Մենք տեսանք, որ տարբեր քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիչներ էին հավաքվել, դա հենց Մովսեսին բնորոշ կերպարն է, նա ամենքին հավաքում է` հանուն Հայաստանի, հանուն Հայաստանի պետականության եւ հանուն Հայաստանի Հանրապետության: Ես եւս մեկ անգամ պետք է հիշեցնեմ Մովսեսի պատգամը. <Ազգին ծառայելով է որոշվում ազգությունը>:Միջոցառմանը ներկա ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Աղվան Վարդանյանն էլ իր հերթին նկատեց.<Մեր այս ոչ այդքան հերոսական ժամանակներում, ամեն մի առնչություն մեր ազգային հերոսների ու հատկապես Մովսես Գորգիսյանի հետ կապված, պետք է որ նշանային լինի, որովհետեւ սա առիթ ու հնարավորություն է վերաիմաստավորելու մեր անկախության տարիները: Տասնյակ ու հարյուրավոր մարդիկ կան, որոնք գաղափարի համար պատրաստ են առաջ գնալ. հարյուրավոր մարդիկ կան, որ կամային են՝ կոնկրետ գործողությունների են դիմում, բայց եզակի են դեպքերը, երբ որ գաղափարն ու կամքը մեկտեղվում են՝ Մովսեսն այդ բացառիկներից էր: Նա մինչեւ վերջ իր գաղափարներին նվիրված էր, անձամբ էր իրագործում դրանք: Մեր նոր սերնդի մեջ ես տեսնում եմ, որ հազարավորները կան, որ այս տեսակով պիտի առաջնորդվեն, դա պետք է ուղեցույց լինի, հատկապես հիմա, երբ մեր ինքնիշխանությանն ու անկախությանը որոշակի սպառնալիքներ կան: Միայն այն, որ առաջին անգամ Ազատության հրապարակում Մովսեսն ազատության եռագույնը բարձրացրեց, դա արդեն շատ բան է ասում: Միայն այն, որ իր կյանքը զոհեց` դա իրեն անմահ է դարձնում:

Իսկ «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանն էլ հավելեց.<Ցավոք սրտի, մենք դեռեւս Մովսես Գորգիսյանի թողած ժառանգությանն արժանի չենք, որովհետեւ նա վաղվա օրվա Հայաստանի մասին էր երազում եւ պայքարում էր լուսավոր Հայաստանի համար: Սակայն ըստ էության, նաեւ իր պայքարով ձեռք բերվածը մենք կարծես թե մսխում ենք եւ այդ լուսավոր ապագայով Հայաստանն անընդհատ մեզանից հեռացնում: Դեռւես չունենք այն Հայաստանը, որի մասին երազում էր Գորգիսյանը: Փառք Աստծո, հայ ժողովրդի արգանդը դեռ չի չորացել եւ Գորգիսյանները, Մոնթեները միշտ եղել, կան ու լինելու են:

Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանն էլ համեմատական անցկացրեց Խենթի եւ Մովսեսի միջեւ.<Գորգիսյանն ինձ երբեմն հիշեցնում էր Րաֆֆու Խենթին: Մովսեսը շատ հետաքրքիր անձնավորություն է եղել՝ անկոտրում, վախի զգացողությունն իր մեջից հանած: Նա միանգամից իրեն նետեց մարտի դաշտ, պատրաստ էր անձնազոհության եւ հիշում եմ, երբ մենք 89 թվականին պարետային ժամին հարցեր էինք քննարկում նա միշտ արմատական քայլերի կողմակիցն էր: Վառ ու շատ հետաքրքիր անհատականություն էր: Մի շատ կարեւոր բան կար, որը գուցե հիմա Հայաստանում պակասում է՝ նրա չհարմարվելու հատկությունն էր: Ներկայումս բոլորս էլ ինչ-որ չափով հարմարվում ենք իրականությանը՝ պատերի տակ, խոհանոցում խոսում, բայց հարմարվում ենք ինչ-որ չափով, իսկ նա այն անձնավորություններից էր, որ չէր հարմարվում: Չնայած իրարից շատ տարբեր են, սակայն չհարմարվելու հետ կապված կարող եմ որպես օրինակ բերել Շանթ Հարությունյանին>:

Սոսե  Չանդոյան